I wojna światowa zdemolowała świat majątków ziemskich na Kresach, ale dała Polakom wolność narodową po 123 latach zaboru rosyjskiego. Toteż, gdy po rewolucji 1917 r. od wschodu nadciągnęła kolejna zagłada w postaci już nie carskiej Rosji, a komunistycznej Armii Czerwonej, Polacy ruszyli w obronie świeżo odzyskanej ziemi i domów.

W Nowomalinie czekały spartańskie warunki życia i prymityw. Nie było prądu, wodociągu, kanalizacji, telefonu, centralnego ogrzewania, samochodu ani pieniędzy, bo wszystkie pakowano w uruchomienie gospodarstwa. Przez granicę przedzierały się bandy dywersantów, miejscowa ludność, głównie ukraińska, była całkowicie zdezorientowana. Rewolwer za pazuchą w dzień i pod poduszką w nocy stanowił niezbędne wyposażenie osobiste. 

(fragment książki)